Haagse Kaart: Rondje Hofvijver

Het Plein

Plattegrond Den Haag in 1570 (detail), Cornelis Elandts, 1663, collectie Haags Historisch Museum

Toen de Hollandse graven in de tweede helft van de 13de eeuw op en rond het Binnenhof hun grafelijk kasteel bouwden werd de ruimte die het Plein nu inneemt bij het kasteel getrokken als een soort achterhof.

Hier lagen de tuinen van het kasteel. De moestuinen werden tezamen Kooltuin genoemd (nr. 74). Een aangrenzend stuk land werd later gebruikt om eiken te kweken. Eiken noemde men toen akeren en daarom heette dit het Akerland. Het complex werd omgeven door grachten en doorsneden door sloten.

 


Plan voor bebouwing van de 'Graven Kooltuin', 1632, collectie Haags Gemeentearchief

In 1632 gingen stemmen op om het inmiddels verwaarloosde Akerland en Kooltuin te verkopen. De Rekenkamer dacht er flink munt uit te kunnen slaan door de grond in veel bouwpercelen op te delen, zoals dit plan laat zien. Door ingrijpen van stadhouder Frederik Hendrik zou van deze plannen niets terecht komen.

 



Jan van Call, 1690, collectie Haags Gemeentearchief

In 1632 stemde stadhouder Frederik Hendrik in met het plan van de Rekenkamer om de aan de oostzijde van het Binnenhof gelegen stukken grond, het Akerland en de Kooltuin, te verkopen. De stadhouder stelde wel als voorwaarde dat er een plein zou komen van internationale allure, naar Frans voorbeeld. Dit plein is nu nog steeds Het Plein.

Links op de tekening staat het huis van Constantijn Huygens, de secretaris van de stadhouder. Het huis werd door Huygens zelf ontworpen en is een van de vroegste voorbeelden van het Hollands Classicisme. De bouwgrond was een geschenk van de stadhouder.


Jan ten Compe, 1750, collectie Haags Historisch Museum

In de 18de eeuw veranderde er niet veel aan de westzijde van het Plein. Het huis van Constantijn Huygens was in 1750 zelfs nog in het bezit van de familie Huygens.

 

 


Prentbriefkaart in uitgave H.S. Speelman, ca. 1910, collectie Haags Gemeentearchief

In de tweede helft van de 19de eeuw werd de westzijde van het Plein flink op de schop genomen. Er was ruimte nodig voor de uitdijende ministeries, die tot die tijd op het Binnenhof gevestigd waren. In 1859-1862 verrezen in de tuin van het Huygenshuis het ministerie van Koloniën (rechts), het eerste kantoorgebouw in Den Haag en de Hoge Raad (midden). In 1876 werd het Huygenshuis gesloopt. Op deze plek kwam het ministerie van Justitie (links). Het gebouw van de Hoge Raad werd in 1989 gesloopt om ruimte maken voor de ingang van de nieuwe Tweede Kamer.  


Deze wandeling is gemaakt bij de website Haagsekaart.nl. Ontdek de historische collectie van de stad in de Haagse Kaart. Zie hoe Den Haag groeide van de prehistorie tot nu.

Vorig punt Volgend punt