Vrouwen rond de Hofvijver

2014-11/3._de_draaikooi.jpg

Het nachtelijk toneel

Behalve voor rijke en aanzienlijke dames vormde het Voorhout vormde eeuwenlang een verzamelplaats voor een heel andere groep vrouwen: de dames van lichte zeden. In de 17e en 18e eeuw veranderde het gebied rond het Voorhout ’s nachts in de zogenaamde‘Cruysbaan’, een tippelzone waar prostituees op zoek naar klanten over straat heen en weer ‘kruisten’. Vooral op de hoek met de Lange Vijverberg onder de donkere bomen maakten de ‘cruysbaendames’ veel afspraakjes. Opvallend is dat hetzelfde hoekje overdag dienst deed als afspreekpunt voor deftige dames om er ‘toevallig’ hun geliefden te ontmoeten en daarna samen te flaneren.

Hoewel de overheid op bepaalde plaatsen een gedoogbeleid voerde, werd prostitutie gezien als een hoofdzonde en stonden er zware straffen op prostitutie. Ging een prostituee meerdere keren in de fout, dan kon een schandstraf opgelegd worden.

Een strafinstrument dat speciaal voor prostituees werd gebruikt, was de draaikooi. De veroordeelde prostituee werd in een ijzeren kooi op een draaistoel vastgebonden en een kwartier lang met grote snelheid rondgedraaid, zodat zij op den duur zichzelf onderkotste. Deze straf werd in het openbaar (voor het oude raadhuis) uitgevoerd tot ´lering en vermaak´ van het publiek. 

Pas in de 20ste eeuw verdween de straatprostitutie rond het Voorhout. Wel zat van 1923 tot 1936 op nummer 21 van het Lange Voorhout een bordeel, op zijn sjiek Haags een rendez-voushuis. 

Vorig punt Volgend punt