Afrikaanse bedienden aan het Haagse hof

Met de tentoonstelling Afrikaanse bedienden aan het Haagse hof vertelt het Haags Historisch Museum van 21 september 2017 t/m 28 januari 2018 het levensverhaal van Willem Frederik Cupido, Guan Anthony Sideron en andere van oorsprong Afrikaanse bedienden, die in de achttiende eeuw in slavernij aan Europese hoven werden geschonken. Hiermee brengt het museum een tot nog toe weinig bekend aspect van de Nederlandse geschiedenis naar voren. Daar waar tentoonstellingen over het hofleven vaak voorbij gaan aan bedienden en al helemaal aan die met een niet-Europese achtergrond, licht het Haags Historisch Museum hen nu juist uit.

Directe aanleiding voor de tentoonstelling is een schilderij van Hendrik Pothoven (1781) uit de collectie van het Haags Historisch Museum. In het gevolg van stadhouder Willem V zijn hierop de bedienden Cupido en Sideron te zien, die op 7-jarige leeftijd vanuit Guinee en Curaçao aankwamen in Den Haag. Kleine jongetjes zonder familie, ver van hun geboortegrond en overgeleverd aan onbekende volwassenen. Wie waren zij? Hoe zagen hun levens aan het hof eruit? En waren ze tot slaaf gemaakte bedienden of vrije werknemers?

Topstukken: o.a. Tirzo Martha en buste uit de Britse Royal Collection

De tentoonstelling plaatst het levensverhaal van Cupido, Sideron en andere van oorsprong Afrikaanse bedienden in het licht van veranderende denkbeelden over huidskleur en slavenopstanden in de koloniën. Enkele topstukken in de tentoonstelling zijn de buste van een Afrikaanse bediende uit de Britse Royal Collection, bijzondere documenten uit het Koninklijk Huisarchief en de installatie die de Curaçaose kunstenaar Tirzo Martha (1965) speciaal voor deze tentoonstelling maakte. De expositie sluit af met een verrassend perspectief: aan de hand van de stamboom van Cupido is het museum op zoek gegaan naar Nederlandse nakomelingen tot in het heden. Wie zijn zij en wat vinden zij van het verhaal van hun verre voorvader?

Samenwerking

Kunsthistorica en gastconservator Esther Schreuder deed onderzoek naar de levens van Cupido en Sideron. De tentoonstelling is op dit onderzoek gebaseerd. Gelijktijdig met de expositie verscheen haar publicatie Cupido en Sideron. Twee Moren aan het hof van Oranje (Uitgeverij Balans, 2017). Bij de totstandkoming van de tentoonstelling heeft het museum verschillende organisaties geraadpleegd, waaronder partners uit het Netwerk Erfgoed Haagse Migranten, NiNSee en Stichting Passado Presente.

Activiteiten & terugkijken

Tijdens TALKS en lezingen wordt dit najaar een brug geslagen naar hedendaagse discussies over het slavernijverleden, wit privilege en racisme. Op zaterdag 23 september organiseerde het museum het gratis toegankelijke event ‘Afrikaanse sporen in Den Haag’ met o.a. muziek, dans en storytellers. Veel van deze activiteiten hebben we gefilmd. Bekijk hier alle films die zijn verschenen bij de tentoonstelling (o.a. filmregistraties van de TALKS).

Met dank aan: