De schutterij en magistraat / de 17e eeuw

Vergroot deze foto

Willem Jansz. Cock, vaandeldrager van het Oranje Vendel van de Haagse schutterij

  • Everard Crijnsz. van der Maes, 1617
  • Nu te zien in de Schutterszaal (zaal 8)

Willem Jansz. Cock, zoon van een Haagse burgemeester, kijkt ons op dit portret vol trots aan. Als vaandrig (vaandeldrager) bij het Oranje Vendel van de Sint-Sebastiaansschutterij liet hij zich portretteren met zijn belangrijkste attribuut: het oranje vaandel met het Haagse stadswapen, de ooievaar. Het mogen dragen van dit vaandel tijdens optochten en processies was een eervol ambt waar Cock veel prestige aan kon ontlenen. Hij was als het ware het ‘visitekaartje’ van zijn vendel.

Dankzij de financiële steun van dr. W.M. Witteveen is dit schilderij in 2011 gerestaureerd.

Het is zeer bijzonder dat deze vaandeldrager de opdracht heeft gegeven zichzelf levensgroot te laten afbeelden. Portretteren was namelijk niet alleen een dure aangelegenheid, maar de officieren van zijn vendel hadden een jaar eerder al een groepsportret laten vervaardigen door Jan van Ravesteyn. Hoewel de oranje vlag rechts op het schuttersstuk is weergegeven, ontbreekt de vaandeldrager in dat geheel. De reden van Cocks afwezigheid hierin is onbekend.

  • Objectnummer: 0000-0029-SCH
  • Materialen: hout, doek, olieverf
  • Afmetingen: 198 x 102 cm

Literatuur

  • Paul Knevel, Burgers in het geweer. De schutterij in Holland, 1550-1700 (Hilversum 1994) 143-148.
  • M. Carasso-Kok en J. Levy-van Halm eds., Schutters in Holland. Kracht en zenuwen van de stad (Zwolle en Haarlem 1988) cat. 196 (p. 386).
  • Thera Wijsenbeek, ‘Schutters, gilden en buurten’, in: Idem ed., Den Haag. Geschiedenis van de stad. De tijd van de Republiek (Zwolle 2005) 149-176, aldaar 157.
Lees meer