De schutterij en magistraat / de 17e eeuw

Vergroot deze foto

Vaandeldrager van het Groene Vendel der Haagse Schutterij

  • Joachim Houckgeest, 1621
  • Momenteel niet te zien in het museum

In januari 1620 werd Hendrik Jansz. Nobel, zoon van een schepen, verkozen tot vaandeldrager van het Blauwe Vendel. Een aantal maanden voor zijn dood, in maart 1626, slaagde hij erin om tot kapitein van het vendel op te klimmen. Hij nam deze functie over van de broer van de schilder, Joachim Houckgeest. Vermoedelijk kenden de opdrachtgever en Houckgeest elkaar via het Blauwe Vendel. Zulke contacten of familierelaties met schuttersofficieren waren voor schilders in die tijd erg belangrijk voor het verkrijgen van nieuwe opdrachten.

Er bestond enige verwarring tot welk vendel deze jongeman behoorde. De kleur van zijn sjerp (de brede, gekleurde band over zijn linkerschouder) en van het vaandel met het Haagse stadswapen doen vermoeden dat deze vaandeldrager deel uitmaakte van het Groene Vendel, maar dat vendel werd ongeveer twintig jaar na dit portret opgericht. Vermoedelijk is de verf op dit portret in de loop van de tijd verkleurd. De kleur ‘groen’ lijkt namelijk sterk op de kleur van de vaandels die op het groepsportret uit 1618 van Jan van Ravesteyn als blauw is getypeerd.

  • Objectnummer: 1862-0005-SCH
  • Materialen: hout, doek, olieverf
  • Afmetingen: 199 x 103,5 cm

Literatuur

  • Paul Knevel, Burgers in het geweer. De schutterij in Holland, 1550-1700 (Hilversum 1994) 312-313.
  • M. Carasso-Kok en J. Levy-van Halm eds., Schutters in Holland. Kracht en zenuwen van de stad (Zwolle en Haarlem 1988) cat. 196 (p. 386).
  • Eric Domela Nieuwenhuis, ‘De vroege schuttersstukken van de Haagse Sebastiaansdoelen’, in: Face Book. Studies on Dutch and Flemish portraiture of the 16th-18th centuries (Den Haag 2012) 99-107, aldaar 102-103, 106-107.
  • A. Bredius, ‘Jan Steen’, Elsevier’s Geïllustreerd Maandschrift 1 (1907) 13-24, aldaar 23.
Lees meer