De schutterij en magistraat / de 18e eeuw

Vergroot deze foto

Tabaksdoos met een meiboom op het deksel

  • Johannis Ebbens, 1789
  • Nu te zien in de Schutterszaal (zaal 8)

‘Voor staat, stadhouder, stadt, en Haagens Schutterij / Plant ’t Columbyne Roth, van Jonckers, deze may’ luidt het opschrift dat zich rondom op het deksel bevindt. Op deze tabaksdoos uit 1789 is een afbeelding van een meiboom gegraveerd. Het vormt daarmee een herinnering aan de oude traditie van de Haagse schutterij om jaarlijks meibomen binnen de stad te planten.

In de nacht van 30 april op 1 mei 1635 richtte luitenant Joris de Coleri voor het eerst in Den Haag een meiboom op. De geheel van zijn takken ontdane boom was versierd met palmkransen en diverse zijden wimpels en vormde een eerbetoon voor de stadhouder. Sindsdien plantte de schutterij jaarlijks op het Buitenhof een meiboom die daar een maand mocht blijven staan. De zes vendels waren bij toerbeurt verantwoordelijk voor het versieren van de boom, terwijl de onkosten op rekening van de stad kwamen. Later werden er ook meibomen geplant voor de stadhouderlijke familie, de Staten van Holland, de Staten-Generaal en vanaf 1716 ook voor de Haagse magistraat. Na de vlucht van stadhouder Willem V naar Engeland in 1795 bleef de traditie tijdens de Bataafse Republiek bestaan, maar de meibomen werden wel vervangen door vrijheidsbomen.

  • Objectnummer: 0000-0032-OME
  • Materialen: zilver, metaal
  • Afmetingen: 14,2 x 6,8 x 2,8 cm

Literatuur

  • Thera Wijsenbeek, ‘Schutters, gilden en buurten’, in: Idem ed., Den Haag. Geschiedenis van de stad. De tijd van de Republiek (Zwolle 2005) 149-176, aldaar 154.
  • P. Knevel, ‘De kracht en de zenuwen van de Republiek. De schutterijen in Holland, 1580-1650’, in: M. Carasso-Kok en J. Levy-van Halm eds., Schutters in Holland. Kracht en zenuwen van de stad (Zwolle en Haarlem 1988) 36-53, aldaar 45.
Lees meer