Oranje in de stad / de 17e eeuw

Vergroot deze foto

Prins Frederik Hendrik

  • Michiel Jansz. van Mierevelt [atelier], ca. 1634
  • Nu te zien in zaal 2

In een rijk gedecoreerd harnas poseert Frederik Hendrik rond 1632 voor de laatste keer voor Michiel Jansz. van Mierevelt. Twee jaar later bestelde de Haagse magistraat bij het atelier van de schilder dit portret van de stadhouder dat gebaseerd is op het officiële staatsieportret van circa 1632. Frederik Hendrik is hier afgebeeld als opperbevelhebber van het Staatse leger. Verschillende attributen op het schilderij verwijzen naar deze belangrijke militaire functie van de prins van Oranje. Zo houdt hij in zijn rechterhand de commandostaf, het teken van macht en waardigheid, vast en draagt hij aan zijn linkerzijde een zwaard. Ook de goudgele schilderingen van de oorlogsgod Mars en het wapentuig op het bruingrijze harnas refereren hieraan. Rond zijn hals is tot slot een gouden ketting te zien met het embleem van de Orde van de Kousenband. In navolging van zijn halfbroer Maurits trad Frederik Hendrik in 1627 toe als ridder van deze orde; een van de oudste binnen Europa.

Dit portret is een pendant van het portret van Amalia van Solms.

Van Mierevelt was de meest gevierde schilder uit zijn tijd. Rond 1590 legde hij zich volledig toe op de portretkunst. Hiermee genoot hij grote populariteit. Ook bij het Haagse hof bleven zijn werkzaamheden niet onopgemerkt. Prins Maurits die een hekel had aan poseren, stelde Van Mierevelt één keer in de gelegenheid hem naar het leven te schilderen. Alle latere portretten van de stadhouder zouden op dit origineel teruggaan.

Voor de officiële staatsieportretten bleef Frederik Hendrik gebruik maken van de diensten van Maurits’ hofschilder, maar rond 1632 was de schilderstijl van Van Mierevelt verouderd. Voortaan zou de uit Engeland teruggekeerde schilder Gerard van Honthorst het gezicht van het hof van Frederik Hendrik bepalen. Voor de stadhouder en zijn vrouw speelden de portretschilderkunst een veel grotere rol dan voor Maurits. Zij gaven deze kunstvorm een nieuw impuls door portretten niet alleen te gebruiken voor representatie maar ook in te zetten om het aanzien van het Huis van Oranje in Europa te vergroten en zo aansluiting bij buitenlandse hoven te vinden.

  • Objectnummer: 0000-0027-SCH
  • Materialen: Olieverf op doek
  • Afmetingen: 115,0 x 95,0 cm

Literatuur

  • Marieke Tiethoff-Spliethoff, ‘Representatie en rollenspel. De portretkunst aan het hof van Frederik Hendrik en Amalia’, in: Marika Keblusek en Jori Zijlmans (red.), Vorstelijk Vertoon. Aan het hof van Frederik Hendrik en Amalia (Den Haag/Zwolle 1997) 161-199.
  • Anita Jansen (red.), De portretfabriek van Michiel van Mierevelt (1566-1641) (Delft 2011) cat. no. 6.

Lees meer