Portretten / de 19e eeuw

Vergroot deze foto

Portret van prinses Marianne

  • Carl Begas, 1832
  • Momenteel te zien in Paleis ’t Loo in Apeldoorn

Leunend met haar linkerhand op het familiewapen, dat geborduurd is op het blauw fluwelen kleed, poseert prinses Marianne hier in een wit satijnen japon voor schilder Carl Begas. In het haar draagt deze dochter van koning Willem I een diadeem met diamanten en langwerpige parels. Rechts krijgt de beschouwer een mooi inkijkje in een naastgelegen park. Dit portret hing lange tijd in de Burgemeesterskamer van het Oude Stadhuis in Den Haag en was een geschenk van Marianne aan de stad als dank voor het aan haar verleende ereburgerschap. Tijdens de vergadering van 14 april 1830 had het gemeentebestuur besloten de prinses tot ‘Geborene Burgeres’ te benoemen. De onderscheiding was een uiting van erkenning en dankbaarheid voor al haar inspanningen voor de armenzorg in Den Haag. Met hulp van een aantal aanzienlijke dames had de prinses namelijk in 1829 het Fonds tot Weldadigheid ter Ondersteuning van de Armen opgericht om de minder bedeelden tijdens de winter te helpen.

Aan de rechterzijde van dit portret is op een ezel een ander schilderij te zien. Het is een stilleven van de Haagse kunstschilder Bartholomeus Johannes van Hove dat de gemeente Den Haag als huwelijkscadeau aan prinses Marianne schonk. De dochter van koning Willem I trouwde op 14 september 1830 met haar volle neef Albrecht van Pruisen. Het huwelijke kende veel problemen. Naast zijn buitenechtelijke avonturen gedroeg de prins zich gewelddadig tegenover zijn personeel. Marianne ‘vluchtte’ daarop geregeld naar Italië , maar in januari 1845 verklaarde zij niet langer te willen samenleven met haar man. Koning Willem II, haar broer, en koning Willem IV van Pruisen, haar zwager, weigerden in te stemmen met de scheiding. Ondertussen zocht Marianne haar rust op buitenplaats ‘Rusthof’ in Voorburg waar zij openlijk samenleefde met Johannes van Rossum, sinds 1844 in dienst als lakei van haar man. Dit zorgde voor grote woede bij haar Pruisische familie die de scheiding nu wel accepteerde. De consequenties voor Marianne waren zwaar: de prinses werd verbannen van het Pruisische hof en gescheiden van haar kinderen.

  • Objectnummer: 0000-0078-SCH
  • Materialen: Olieverf op doek
  • Afmetingen: 245,0 x 180,0 cm

Literatuur

  • C.H. Voorhoeve, Prinses Marianne der Nederlanden. Het avontuurlijke en veelbewogen leven van een Oranjeprinses 1810-1883 (Zaltbommel 1986).
  • J.H. Lintz, ‘Prinses Marianne der Nederlanden, eereburgeres van ’s-Gravenhage’, Haagsch jaarboekje (1899) 275-283.
  • Frans Willem Lantink, Marianne van Oranje-Nassau, in: Digitaal Vrouwenlexicon van Nederland, http://resources.huygens.knaw.nl/vrouwenlexicon/lemmata/data/Marianne.
Lees meer