10 topstukken

Vergroot deze foto

Portret van prins Willem II en Maria Henriëtte Stuart

  • Gerard van Honthorst (toeschrijving), ca. 1648
  • Nu te zien in zaal 2

In 1641 trouwde prins Willem II, zoon van Frederik Hendrik en Amalia van Solms, op veertienjarige leeftijd met de toen negen jaar oude Engelse prinses Maria Henriëtte Stuart. Op dit kleine, ongedateerde paneel is het echtpaar enkele jaren na de huwelijksplechtigheid geschilderd in de stijl van Gerard van Honthorst. Vermoedelijk is het portret gemaakt door een leerling uit zijn atelier of door zijn jongere broer Willem. De prinses is hier gekleed in een chique, zilverkleurige japon met een shawl in haar handen. De latere stadhouder wordt weergegeven als een jonge militair in een bruingrijs kostuum, afgezet met brede goudkleurige banden (goudgalon), met rijlaarzen daaronder. Op zijn mantel is het embleem van de Orde van de Kousenband geborduurd. Ook draagt de prins over zijn linkerschouder het blauwe lint van de orde met een medaille van Sint Joris eraan vast. De Engelse koning Karel I had deze tekenen in april 1646 aan zijn schoonzoon aangeboden.

Geheel volgens de conventies binnen de schilderkunst is de man hier rechts van de vrouw afgebeeld, wat volgens de heraldiek de aanzienlijkste positie was. Op enkele prenten van het echtpaar staat Maria Henriëtte op deze plek, omdat zij als Engelse koningsdochter hoger in rang stond dan haar echtgenoot. Het huwelijk tussen de prins en prinses was zorgvuldig gearrangeerd en had duidelijk politieke bedoelingen. Tijdens de regering van stadhouder Frederik Hendrik was de Republiek nog altijd in oorlog met Spanje. Een verbintenis tussen zijn oudste zoon en de Engelse koningsdochter was een ideale manier om een bondgenootschap tussen Engeland en Spanje te voorkomen en om zich van de Engelse steun in zijn strijd te verzekeren. Ook steeg hierdoor het aanzien van de Oranjes binnen Europa. Het huwelijk en de regeringsperiode van Willem II waren van korte duur. Drie jaar na zijn aantreden overleed de stadhouder aan de pokken. Een week later beviel Maria Henriëtte van een zoon. Deze prins Willem III zou tot 1672 uitgesloten blijven van het ambt van stadhouder.

  • Objectnummer: 1918-0006-SCH
  • Afmetingen: 46,0 x 31,5 cm
  • Materialen: Olieverf op paneel

Literatuur

  • S. Groenveld, ‘Van opklimmende vorstenzoon tot neerstortende faëtoon. Stadhouder Willem II (1626-1650) in beeld’, in: Sabine Craft-Giepmans, Charles Dumas, Simon Groenveld en Elmer Kolfin (red.), Stadhouders in beeld. Beeldvorming van de stadhouders van Oranje-Nassau in contemporaine grafiek 1570-1700. Themanummer van het Jaarboek Oranje-Nassau Museum 2006 (Rotterdam/Gonsveld 2007) 109-173, aldaar 131-141.
  • Olaf Mörke, ‘Het hof van Oranje als centrum van het politieke en maatschappelijke leven tijdens de Republiek’, in: Marika Keblusek en Jori Zijlmans (red.), Vorstelijk Vertoon. Aan het hof van Frederik Hendrik en Amalia (Den Haag/Zwolle 1997) 58-104, aldaar 71.
Lees meer