Portretten / de 19e eeuw

Vergroot deze foto

Portret van Johannes van Rossum

  • Johan Philip Koelman, 1852
  • Momenteel niet te zien in het museum

In de beroemde tuinen van villa Celimontana, gelegen op een van de zeven heuvels van Rome, poseert Johannes van Rossum voor schilder Johan Philip Koelman. De raadsman en latere vriend van prinses Marianne, hier afgebeeld in een Romeinse toga, wordt omschreven als een ontwikkeld man die theologisch goed onderlegd was. Deze eigenschappen komen in dit portret goed naar voren in zijn houding en in het rode boekje dat hij vasthoudt. Met een machtiging van de prinses kocht Van Rossum op 7 juni 1851 de villa op de berg van Caelius voor een bedrag van 140.000 gulden. Na een ingrijpende verbouwing verbleef de prinses hier geregeld met haar hofhouding. Meermalen organiseerde zij in het omliggende park tuinfeesten en avondpartijen waar kunstenaars voor werden uitgenodigd. Een van hen was schilder en beeldhouwer Koelman die sinds 1844 voor de kunst in Italië verbleef. Tijdens een van deze avonden kreeg deze latere ontwerper van het Nationaal Monument Plein 1813 van de prinses de opdracht dit portret van haar vriend te maken.

Vlak voor haar overlijden in 1883 schonk prinses Marianne dit portret aan dr. G.J. Hofs, haar intendant die verantwoordelijk was voor het beheer van de huishouding. In 1920 werd het schilderij met andere bezittingen van de familie geveild. Uit eerbied voor de overledene werd de naam van de geportretteerde verzwegen. Het werk kwam als ‘portret van een onbekende heer’ terecht in een privécollectie. Vijf jaar later kocht het Haags Gemeentemuseum het schilderij aan en presenteerde het als een zelfportret van de schilder. Pas tijdens de voorbereiding van de Marianne-tentoonstelling in Voorburg in 1971 werd duidelijk dat de geportretteerde niet de bevriende kunstenaar maar de raadsheer van de prinses bleek te zijn. De kleindochter van de vroegere intendant herinnerde zich goed dat haar grootouders een portret van Van Rossum hadden hangen. Daarnaast bleek een kleindochter van de zus van Johannes een kopie van het schilderij te bezitten.

  • Objectnummer: 1925-0007-SCH
  • Afmetingen: 133,5 x 100,0 cm
  • Materiaal: Olieverf op doek

Literatuur

  • C.H. Voorhoeve, Prinses Marianne der Nederlanden. Het avontuurlijke en veelbewogen leven van een Oranjeprinses (Zaltbommel 1986) 45, 64-65, 83-88.

Lees meer