Stadsgezichten / de 17e eeuw

Vergroot deze foto

Plattegrond van Den Haag in 1570

  • Cornelis Elandts, 1663
  • Nu te zien in zaal 1

Dit schilderij toont een plattegrond van Den Haag zoals de stad er vermoedelijk rond 1570 heeft uitgezien. Aan de bovenzijde, tussen het wapen van Holland met de leeuw en het wapen van Den Haag met de ooievaar, staat op de banderol het opschrift ‘Haga Comitis in Hollandia’ (Latijn voor ‘‘s-Gravenhage in Holland’) met daarachter het jaartal 1570. Dit werk is een kopie naar een schilderij dat verloren is gegaan. In het jaar waarin ons schilderij vervaardigd is, blijkt het oorspronkelijke werk nog op de Burgemeesterskamer van het Oude Stadhuis te hangen. In de stadsrekening van 1663 heeft de magistraat aan schilder Cornelis Elants verzocht deze plattegrond voor een bedrag van 65 pond ‘’t copieren ende cunstich schilderen’. Zeer waarschijnlijk heeft het bestuur van Den Haag een kopie besteld, omdat het origineel op dat moment niet langer in goede staat verkeerde.

In de 16de eeuw (en in mindere mate in de 17de eeuw) zijn de schilderkunst en de cartografie nauw met elkaar verweven. De plattegronden worden vervaardigd door schilders die ook landmeters zijn. In verhouding tot prenten en tekeningen komen geschilderde plattegronden echter zelden voor.

Vaak worden kaarten gemaakt ter herinnering aan een bepaalde gebeurtenis (een grote brand of een beleg) of voor een juridisch, militair of ander specifiek doel. Deze plattegrond van Den Haag in 1570 heeft alleen een representatieve of decoratieve functie gehad, namelijk ter verfraaiing van het stadhuis.

  • Objectnummer: 0000-0051-SCH
  • Materialen: hout, olieverf
  • Afmetingen: 120,4 x 154,7 cm

Literatuur:

  • Charles Dumas, Haagse stadsgeszichten 1550-1800. Topografische schilderijen van het Haags Historisch Museum (Zwolle 1991) 381-389, 675-678.
Lees meer