Stadsgezichten / de 18e eeuw

Vergroot deze foto

Het Buitenhof tijdens de Haagse kermis, gezien naar de Gevangenpoort

  • Hendrik Pothoven, 1781
  • Vanaf 21 september 2017 te zien in de tentoonstelling Afrikaanse bedienden aan het Haagse hof, over de twee donkere bediendes van de stadhouder die op dit schilderij zichtbaar zijn.

Tegenwoordig vindt de Haagse kermis ieder jaar rond Koningsdag plaats, maar vanaf de eerste helft van de 14de eeuw werd dit evenement op het Buitenhof, de Lange Vijverberg en het Voorhout jaarlijks op Sint Catharinadag (25 november) georganiseerd. In 1407 stelde graaf Willem VI op dezelfde plek een tweede jaarmarkt in die in de week voor en de week na 1 mei werd gehouden. Op deze zogeheten Meimarkt of Hofkermis konden kooplieden hun waren verkopen en rondreizende artiesten hun kunsten tonen. Om zoveel mogelijk kooplieden en kopers aan te trekken, werd bepaald dat deze jaarmarkten zogeheten vrijmarkten moesten zijn. Dit betekende dat de overheid garandeerde dat iemand met schulden tijdens de marktdagen niet gearresteerd zou worden. Het nadeel van deze bepaling was wel dat Den Haag in deze periode door veel ‘gespuis’ werd bezocht.

Gedurende de 17de en 18de eeuw beleefde de kermis haar bloeiperiode met optredens van acrobaten, goochelaars en gedresseerde dieren. De Haagse kermis groeide uit tot een centrum van vertier dat de belangstelling trok van zowel het gewone als aanzienlijke Hagenaars. Ook de Oranjes lieten zich een bezoek aan de kermis niet ontgaan. Op dit schilderij is even links van het midden de stadhouderlijke familie te zien, die zich voor een kraampje verdringt. Naast prins Willem V en diens echtgenotes zijn twee donkere mannen zichtbaar van wie de namen bekend zijn: Cupido en Sideron. Zij waren als bedienden van de stadhouder werkzaam aan het hof.

In 1887 besloot het gemeentebestuur de Meikermis vanwege haar onzedelijke karakter af te schaffen. Na de Tweede Wereldoorlog keerde de kermis op het Buitenhof, de Lange Vijverberg en het Voorhout terug.

  • Objectnummer: 1926-0014-SCH
  • Materialen: paneel, olieverf
  • Afmetingen: 85 x 61,2 cm

Literatuur:

  • Charles Dumas, Haagse stadsgeszichten 1550-1800. Topografische schilderijen van het Haags Historisch Museum (Zwolle 1991) 583-592.
Lees meer