Portretten / de 19e eeuw

Vergroot deze foto

Gijsbert Karel graaf van Hogendorp

  • Jean François Valois naar het schilderij van Cornelis Cels, 1835
  • Momenteel niet te zien in het museum

Dit portret van Gijsbert Karel van Hogendorp is een variant op het schilderij dat Cornelis Cels in 1819 maakte van de grondlegger van het Nederlands staatsbestel. Van Hogendorp is hier zittend afgebeeld in een met bont afgezette jas over een donkere rok met hoge kraag. In de achtergrond staat op een eikenhouten bureau een borstbeeld van Wilhelmina van Pruisen. De echtgenote van stadhouder Willem V had zich het lot van de jonge Gijsbert Karel en zijn broer aangetrokken toen hun vader in financiële moeilijkheden verkeerde. De prinses betaalde hun opleiding aan de militaire academie in Berlijn. Sindsdien bleven Gijsbert Karel en Wilhelmina bevriend. Tijdens de politieke crisis tussen de patriotten en de prinsgezinden aan het eind van de 18de eeuw was Van Hogendorp een van haar vertrouwelingen. Het was dankzij zijn inspanningen dat Wilhelmina in 1787 naar Den Haag mocht afreizen om daar orde op zaken te stellen. Deze poging strandde in Goejanverwellesluis waar de prinses op 28 juni werd tegengehouden door patriotten.

Van Hogendorp is vooral bekend geworden als lid van het ‘Driemanschap’. Na de Franse overheersing in 1813 bereidde hij, samen met de heren Van der Duyn van Maasdam en Van Limburg Stirum, de komst van de soevereine vorst (en later koning) Willem I voor. Al eerder was Van Hogendorp bezig geweest zijn gedachtes over een nieuwe grondwet te vormen. In 1812, het jaar waarin keizer Napoleon Rusland binnenviel, maakte hij een ‘Schets van een grondwet voor de Vereenigde Nederlanden’. Onder koning Willem I bleef hij zijn werkzaamheden voortzetten als voorzitter van een commissie die de grondwet nader moest uitwerken. Hoewel hij overtuigd orangist was, werd Van Hogendorp kritischer tegenover het beleid van de nieuwe koning. Vooral op economisch gebied streed hij tegen de ideeën die vrijhandel belemmerden. De kritiek kwam hem duur te staan: hij verloor zijn eretitel ‘Minister van Staat’. Toch kreeg hij ook erkenning. In Den Haag prijkt zijn beeltenis op het Nationaal Monument op Plein 1813 en in zijn geboortestad Rotterdam staat een standbeeld voor de ingang van het beursgebouw.

  • Objectnummer: 1924-0009-SCH
  • Materialen: Olieverf op paneel
  • Afmetingen: 55,0 x 45,0 cm

Literatuur

Lees meer