Nieuwe aanwinsten

Vergroot deze foto

Gietijzeren kapstok met paraplustandaard

  • Firma L.I. Enthoven en Co, ca. 1875
  • Nu te zien in zaal 3

Deze gietijzeren kapstok met paraplustandaard, vervaardigd door de Haagse firma L.I. Enthoven en Co, heeft de vorm van een boom met zijtakken. Het zeer weelderige en met plantenmotieven uitgevoerde geheel is voorzien van drie kaarsenhouders in de top en een kleine ovale spiegel in het midden.

Aan de voet speelt zich een militaire scène af. Twee jonge mannen in wijde pofbroeken staan op de uitkijk met hun geweren, hun vaandels en een kanon. Dit zijn zogeheten Zoeaven: jonge, ongehuwde rooms-katholieken die tijdens de jaren 1860-1871 in het leger van de paus dienden. In deze periode bedreigden Italiaanse nationalisten, onder leiding van Giuseppe Garibaldi, de Pauselijke Staat met hun streven naar staatkundige eenwording. Paus Pius IX zag in dat zijn leger de Kerkelijke Staat niet kon verdedigen en riep daarom de hulp in van katholieke jongeren in de wereld. Opmerkelijk was dat het grootste deel van de 11.000 Zoeaven uit het overwegend protestantse Nederland kwam.

Vanaf de tweede helft van de 19de eeuw bracht de Haagse firma Enthoven en Co een groot assortiment aan gietijzeren producten op de markt. Door middel van nauwkeurige afbeeldingen op schaal presenteerde zij de beschikbare modellen in een productcatalogus aan het publiek. Consumenten maakten hieruit een keuze, waarna de uitvoering van de producten nog aan hun smaak kon worden aangepast. Onze kapstok, voorzien van de firmanaam ‘Pletterij Den Haag’, is onder nummer 2305 terug te vinden in Teekeningen der voorhanden modellen uit de ijzergieterij van L.J. Enthoven. Dit ontwerp was echter niet alleen in Den Haag te bestellen. De Ulftse gieterij beschikte over een gelijksoortig model en ook de firma C. Klep de Bruyn en Zoon uit Breda vervaardigde deze kapstok met de voorstelling van zoeaven voor de nijverheidstentoonstelling van 1875. Ongebruikelijk was dit niet. In de 19de eeuw kopieerden bedrijven geregeld de ontwerpen voor decoratief vormgegeven voorwerpen naar modellen van andere gieterijen in Nederland en daarbuiten.

  • Objectnummer: 2017-0001-OMO
  • Materiaal: gietijzer
  • Afmetingen: 213,0 x 85,0 cm
Literatuur
  • J.J. Havelaar, ‘Haagse herinneringen aan de Pletterij’, in: D. Valentijn (red.), De metaalpletterij en ijzergieterij L.I. Enthoven & Co. Sporen van een 19e-eeuwse Haags grootindustrieel metaalbedrijf. VOM-reeks 2 (1996) 45-67.
  • J.M.W. van Voorst tot Voorst, Tussen Biedermeier en Berlage. Meubel en interieur in Nederland 1835-1895 (Amsterdam 1994) 708-710.
Lees meer