10 topstukken

Vergroot deze foto

Portret van Willem van den Kerckhoven en zijn familie

  • Johannes Mijtens, 1652
  • Nu te zien in zaal 2

Omringd door hun vijftien kinderen laten mr. Willem van den Kerckhoven en zijn vrouw Reijnburg Sebastiaensdr. de Jonge zich portretteren aan de voet van een boom in een geïdealiseerd landschap. De vijf engeltjes in de lucht stellen de overleden kinderen van het echtpaar voor. Pellegrom, de jongste zoon, werd na de voltooiing van dit portret geboren. Drie jaar later is hij, staande naast de knie van zijn vader, alsnog op dit werk vereeuwigd. Dat is de reden dat schilder Johannes Mijtens het werk tweemaal heeft gedateerd: de eerste keer in 1652 (rechts van het midden onderaan) en de tweede keer in 1655 (op de mouwslip van het jongste kind). Als adviseur van Amalia van Solms behoorde Van Kerckhoven tot de 17de-eeuwse elite van Den Haag. De kleurrijke en verfijnde (fantasie-)kleding op dit schilderij weerspiegelt de welvaart van deze familie, terwijl de aanwezigheid van de donkere bediende op de achtergrond een verwijzing is naar haar hoge sociale status.

Zeer waarschijnlijk heeft de bediende nooit samen met de familie Van den Kerckhoven voor de schilder geposeerd en wellicht heeft hij ook nooit bestaan. Deze persoon is op de eerste plaats een 17de-eeuws statussymbool; bedoeld om de rijkdom van de familie te tonen. Het schilderij bevat ook allerlei verwijzingen naar goede deugden. De vruchten en bloemen vormen een toespeling op de liefde, de huwelijkse kuisheid en de vruchtbaarheid, terwijl het hondje bij de moeder trouw verbeeldt. Dergelijke motieven komen in het werk van Mijtens regelmatig voor. Toch zijn de attributen die de familieleden vasthouden niet allen door de schilder zelf bedacht om aan het werk een symbolische lading te geven. Bij de schenking van het familieportret in 1870 werden de op dit werk geschilderde wandelstok en nautilusschelp ook aan het Gemeentemuseum geschonken. Jarenlang zijn deze objecten in een vitrine tegenover het schilderij tentoongesteld geweest.

  • Objectnummer: 1870-0012-SCH
  • Materialen: Olieverf op doek
  • Afmetingen: 170,0 x 205,0 cm

Literatuur

  • Alexandra Nina Bauer, Jan Mijtens (1613/14-1670). Leben und Werk (Petersberg 2006) 251-253.
  • E. de Jongh, Portretten van echt en trouw. Huwelijk en gezin in de Nederlandse kunst van de zeventiende eeuw (Haarlem 1986) 231-235.
  • R.E.O. Ekkart, ‘Jan Mijtens’, in: Edwin Buijsen e.a. (red.), Haagse schilders in de Gouden Eeuw. Het Hoogsteder Lexicon van alle schilders werkzaam in Den Haag 1600-1700 (Zwolle 1998) 207-211.
  • Ronni Baer, Class distinctions. Dutch painting in the age of Rembrandt and Vermeer (Boston 2015) 118.
Lees meer