De schutterij en magistraat / de 17e eeuw

Vergroot deze foto

De officieren van het Witte Vendel der Haagse Schutterij

  • Jan van Ravesteyn, 1633
  • Nu te zien in de Schutterszaal (zaal 8)

In het midden van dit intieme schuttersstuk zijn kapitein Isaac Sneewijns (links) en vaandeldrager Olivier van der Faes (rechts) in kleurrijke kledij afgebeeld. Aan beide zijden worden de heren bijgestaan door lager geplaatste officieren, de vier hoofmannen van het Witte Vendel. Van links naar rechts zijn dit Nicolaas van Beyeren, Adriaen Jacobsz. van Heyninghen, Dirk Keun en Pybis Schevel. Op de achtergrond zien we een gefantaseerd classicistisch gebouw. Deze op de klassieke oudheid geïnspireerde architectuurstijl was in de mode toen Jan van Ravesteyn in 1633 de zes officieren van het Witte Vendel op het doek vereeuwigde.

Dankzij de financiële steun van het Sebastiaan Genootschap is dit schilderij van de zes officieren van het Witte Vendel in 2013-2014 gerestaureerd.

Het grote aantal schuttersstukken van het Oranje en het Witte Vendel is vermoedelijk het gevolg van de voortdurende concurrentiestrijd tussen deze twee oudste compagnieën van de Sint-Sebastiaansschutterij. Ook ons schilderij past in deze traditie. Het schuttersstuk bevond zich voor de ‘Suijd Schoorsteen’ in de grote schutterskamer in het doelengebouw, maar in 1660 moest het onverwachts plaatsmaken voor een groepsportret van het Oranje Vendel. Deze actie van het Oranje Vendel leidde tot grote woede bij de officieren van het Witte Vendel die hiervan niet op de hoogte waren gesteld.

Met hulp van de overige vendels probeerde de magistraat een oplossing te vinden voor dit conflict. Het Witte Vendel mocht ons schuttersstuk ophangen in de burgemeesterskamer of op een ander geschikte plek, maar werd niet toegestaan de schilderijen van andere vendels te verplaatsen. Daarnaast moest het Oranje Vendel de leden van het Witte Vendel trakteren op een middagmaal met moezelwijn. Het Witte Vendel protesteerde tegen dit voorstel. Uiteindelijk bepaalde het Hof van Holland dat dit werk van Van Ravesteyn een plek moest krijgen in de burgemeesterskamer of aan de oostzijde van de schutterskamer in het doelengebouw.

  • Objectnummer: 0000-0043-SCH
  • Materialen: hout, olieverf
  • Afmetingen: 141 x 222 cm

Literatuur

Lees meer