“Kijk, daar gaat de koning!”
De Oranjes in Den Haag
Dat Den Haag en de Oranjes al eeuwenlang lief en leed met elkaar delen, bewijst de tentoonstelling “Kijk, daar gaat de koning!” De Oranjes in Den Haag die het Haags Historisch Museum van 15 april tot en met 23 oktober 2011 organiseert. Formele gebeurtenissen en informele ontmoetingen laten zien dat Den Haag het predicaat Hofstad niet voor niets draagt. Ook beleef je als bezoeker op spectaculaire wijze in beeld en geluid het typisch Haagse fenomeen Prinsjesdag. Laat je meeslepen door een juichende menigte en volg de route van de Gouden Koets.
“Kijk daar gaat de koning”
De Oranjes in Den Haag
Den Haag en de Oranjes horen bij elkaar. Al meer dan vier eeuwen wonen de Oranjes bijna onafgebroken in Den Haag, eerst als stadhouders, later als koningen. In die periode hebben zij letterlijk hun stempel gedrukt op de stad en zijn omgeving. Prins Maurits nam zijn intrek in het Stadhouderlijk Kwartier aan het Binnenhof. Zijn opvolger Frederik Hendrik liet prachtige paleizen bouwen zoals Paleis Honselaarsdijk en Huis ten Bosch (het huidige woonpaleis van koningin Beatrix).
De Oranjes hebben niet alleen de stad veranderd; Den Haag vormt ook al eeuwenlang het decor waarin deze bijzondere familie “optreedt”. Geboorte, huwelijk en dood zijn voor de Oranjes traditioneel belangrijke gebeurtenissen die de voortzetting en het succes van de dynastie bepalen. Het zijn ook publieke momenten waarbij de inwoners van Den Haag delen in de vreugde of in het verdriet van deze familie.
Feesten, rijtoeren en spanningen
Den Haag is bij uitstek de plaats waar men de Oranjes “in het echt” kan zien, bijvoorbeeld tijdens Prinsjesdag. Tot ver in de 20ste eeuw lieten de Oranjes zich ook bij andere bijzondere gelegenheden rondrijden door de stad. Daarbij werd door de inwoners van Den Haag flink uitgepakt om de stadhouders en koningen een passend podium te bieden. Erebogen, feestversieringen en natuurlijk veel vlaggen sierden bij deze gebeurtenissen het straatbeeld. Lange tijd lieten de Oranjes zich zien op het meest Haagse feest bij uitstek, de Meikermis. In de 17de en 18de eeuw was het bezoek van de stadhouder en zijn familie het jaarlijkse hoogtepunt van deze kermis.
Maar er werd niet alleen gefeest. De positie van de stadhouders en koningen uit het Huis van Oranje-Nassau was en is nog altijd een onderwerp van discussie. Tijdens de zogenaamde stadhouderloze tijdperken in de 17de en 18de eeuw werden de Oranjes door politieke tegenstanders buitenspel gezet. En in de 19de en 20ste eeuw beleefde het koningshuis verschillende kritieke momenten. De strijd tussen de voor- en tegenstanders van de Oranjes werd vaak in het publiek uitgevochten, met veel straatrumoer en manifestaties.
